Egzamin ósmoklasisty z matematyki - co musi umieć dziecko i kiedy zacząć przygotowania

Egzamin sprawdza materiał z klas czwartej do ósmej. To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie: uczeń, który nie opanował ułamków w klasie piątej, nie nadrobi tego samą nauką z podręcznika do klasy ósmej.

Zadania obejmują sześć obszarów:

• liczby i działania - ułamki zwykłe i dziesiętne, potęgi, pierwiastki, kolejność działań;
• procenty - obliczanie procentu z liczby, podwyżki i obniżki, zadania wieloetapowe;
• algebra - wyrażenia algebraiczne, równania, proste układy;
• geometria płaska - pola i obwody figur, kąty, twierdzenie Pitagorasa, koło i okrąg;
• geometria przestrzenna - graniastosłupy, ostrosłupy, pola powierzchni i objętości;
• odczyt danych - wykresy, tabele, średnia arytmetyczna.

Od 2025 roku egzamin wrócił do formuły sprzed pandemii i razem z nią wróciły treści, których przez dwa lata na egzaminie nie było. Dla obecnych ósmoklasistów to najważniejsza zmiana, bo materiały do powtórki wydane przed 2025 rokiem mogą ich nie zawierać.

Do wymagań wróciły między innymi:

• koło i okrąg - obwód, pole, promień, średnica;
• dowody geometryczne;
• nierówność trójkąta i cechy przystawania trójkątów;
• rozkład liczb na czynniki pierwsze przy liczeniu NWD i NWW;
• procent składany;
• notacja wykładnicza;
• działania na pierwiastkach;
• liczby rzymskie;
• odległość między punktami w układzie współrzędnych.

To pierwsza rzecz do sprawdzenia przy kupowaniu zbioru zadań: czy uwzględnia formułę obowiązującą od 2025 roku.

Wynik egzaminu przelicza się na punkty w rekrutacji do szkoły średniej. Procent z każdej części mnoży się przez ustalony wskaźnik: język polski przez 0,35, matematyka również przez 0,35, a język obcy przez 0,3. Matematyka waży więc w rekrutacji dokładnie tyle samo co język polski.

Za sam egzamin można w ten sposób zdobyć maksymalnie 100 punktów. Drugie 100 pochodzi z ocen na świadectwie i dodatkowych osiągnięć, co daje 200 punktów możliwych do uzyskania w całej rekrutacji.

Dla rodzica praktyczny wniosek brzmi tak: różnica dziesięciu punktów procentowych na egzaminie z matematyki potrafi zadecydować o progu do wybranego liceum. Przy naborze do klas o profilu matematyczno-fizycznym ta różnica bywa rozstrzygająca częściej niż oceny na świadectwie, bo oceny w różnych szkołach są wystawiane różnie, a egzamin jest ten sam dla wszystkich.

Wrzesień klasy ósmej to ostatni moment, w którym da się przygotować spokojnie. Do egzaminu zostaje wtedy osiem miesięcy, czyli tyle, żeby przerobić materiał z pięciu lat bez wyścigu.

Wrzesień klasy siódmej jest momentem lepszym, choć rzadziej wybieranym. Dwa lata wystarczają, żeby uzupełnić luki z klas czwartej i piątej wtedy, gdy jeszcze nie przeszkadzają w bieżącym materiale. Uczeń, który w klasie siódmej odbuduje ułamki i procenty, w ósmej uczy się już tylko nowych rzeczy, a nie dwóch naraz.

Zaczynanie w styczniu klasy ósmej też ma sens, ale wtedy trzeba wybierać. Nie da się w cztery miesiące przerobić wszystkiego, więc pracę zawęża się do działów o największej wadze na egzaminie i do tych, które sprawiają uczniowi największą trudność.

Uczniowie tracą punkty nie tylko dlatego, że czegoś nie umieją. Trzy najczęstsze straty są proceduralne.

Brak zapisu toku rozwiązania w zadaniach otwartych. Sam poprawny wynik bez obliczeń nie daje kompletu punktów. To najczęstsza strata w arkuszach z ostatnich lat i jednocześnie najłatwiejsza do wyeliminowania - wystarczy przyzwyczaić dziecko, żeby zapisywało kolejne kroki także wtedy, gdy potrafi policzyć w pamięci.

Porzucanie zadania po pierwszym niepowodzeniu. W zadaniach za trzy punkty częściowe rozwiązanie też jest punktowane. Uczeń, który zapisze poprawnie pierwszy krok i utknie, dostanie punkt. Uczeń, który zostawi puste miejsce, nie dostanie nic.

Zły podział czasu. Zadania otwarte stoją na końcu arkusza i są warte połowę punktów. Uczeń, który spędzi zbyt długo nad zadaniami zamkniętymi, dochodzi do nich bez zapasu czasu.

Co wolno mieć na egzaminie

Na salę można wnieść długopis lub pióro z czarnym tuszem oraz linijkę. Kalkulator, cyrkiel, kątomierz i urządzenia elektroniczne są zabronione. Warto sprawdzić to z dzieckiem wcześniej, bo przyzwyczajenie do liczenia na kalkulatorze przy pracy domowej mści się w maju.

Sygnał pierwszy: dziecko radzi sobie z nowym materiałem, dopóki zadanie jest jednoetapowe, a gubi się przy zadaniach łączących kilka umiejętności. To zwykle znaczy, że któraś z tych umiejętności nie jest opanowana na tyle, żeby działać automatycznie.

Sygnał drugi: powolne liczenie na ułamkach i procentach. Nie błędne, tylko powolne. Uczeń, który liczy poprawnie, ale wolno, na egzaminie nie zdąży.

Sygnał trzeci: unikanie geometrii. Geometria jest działem, w którym zaległości najbardziej się kumulują, bo każde kolejne twierdzenie opiera się na poprzednim.

Jeśli któryś z tych sygnałów się powtarza, sensowniej jest wrócić do materiału z klasy szóstej lub siódmej niż rozwiązywać kolejne arkusze. Arkusz pokazuje, że dziecko czegoś nie umie. Nie uczy tego.

Czy egzamin z matematyki można nie zdać? Nie ma progu zdawalności. Przystąpienie do egzaminu jest obowiązkowe i warunkuje ukończenie szkoły podstawowej, ale każdy wynik jest wynikiem pozytywnym. Znaczenie ma dopiero rekrutacja.

Czy wynik z matematyki liczy się tak samo jak z polskiego? Tak, obie części mają w rekrutacji tę samą wagę.

Ile arkuszy warto rozwiązać przed egzaminem? Sensowniej liczyć czas niż sztuki. Od lutego jeden arkusz co dwa tygodnie, z omówieniem każdego błędu, daje więcej niż dziesięć arkuszy rozwiązanych w kwietniu bez analizy.

Czy dziecko dostanie na egzaminie kartę wzorów? Nie. Na egzaminie ósmoklasisty nie ma karty wzorów ani tablic matematycznych - to różnica wobec matury, gdzie tablice są dostępne. Wzory na pola i objętości figur, twierdzenie Pitagorasa i działania na potęgach uczeń musi znać na pamięć. Komplet wzorów obowiązujących na egzaminie zebraliśmy na stronie z [tablicami i wzorami do egzaminu ósmoklasisty](/e8-wzory/).

Co zrobić, gdy dziecko ma opinię z poradni? Uczeń z opinią lub orzeczeniem może mieć dostosowane warunki egzaminu, w tym wydłużony czas. Szczegóły ustala się w szkole, zwykle na początku roku szkolnego - warto zgłosić się do wychowawcy we wrześniu, nie w kwietniu.

Czy przygotowania trzeba prowadzić z korepetytorem? Nie, natomiast potrzebny jest plan. Największym problemem samodzielnej powtórki nie jest brak materiałów, tylko brak kolejności - uczeń rozwiązuje to, co akurat wpadnie mu w ręce, zamiast tego, czego nie umie.

Przygotowanie zaczyna się od diagnozy, nie od arkusza. Zanim dziecko zacznie rozwiązywać zestawy egzaminacyjne, warto wiedzieć, które działy z klas 4-7 ma opanowane, a które trzeba odbudować.

Materiał ułożony w kolejności, od podstaw do zadań egzaminacyjnych, obejmuje kurs matematyki dla klasy 8. Uczniom, którzy dopiero zaczynają klasę siódmą, a chcą przygotowywać się z wyprzedzeniem, odpowiada kurs matematyki dla klasy 7.

O tym, co znalazło się w arkuszach z kolejnych lat i jak z nich korzystać przy powtórce, piszemy w osobnym tekście o arkuszach egzaminu ósmoklasisty z matematyki.

Terminy egzaminu podano za komunikatem dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 20 sierpnia 2026 roku. Średnie wyniki za komunikatem CKE z 3 lipca 2026 roku. Wskaźniki przeliczania wyniku na punkty rekrutacyjne za informacją miasta stołecznego Warszawy o zasadach naboru. Stan na 25 sierpnia 2026.