Schematy Rozwiązywania Zadań z Ciągów
Materiał krok po kroku, stworzony z myślą o maturzystach. Skup się na schemacie, a każde zadanie stanie się prostsze.
TYP 1: Obliczanie konkretnego wyrazu ciągu (an)
Przykład: Pierwszy wyraz ciągu arytmetycznego wynosi 5, a różnica to 3. Oblicz dziesiąty wyraz tego ciągu.
Schemat KROK PO KROKU:
- Zidentyfikuj dane: a1 = 5, r = 3, n = 10
- Określ cel: Obliczyć a10
- Wybierz wzór: an = a1 + (n-1) · r
- Podstaw i oblicz: a10 = 5 + (10-1) · 3 = 5 + 9 · 3 = 5 + 27 = 32
- Zapisz odpowiedź: Dziesiąty wyraz tego ciągu wynosi 32.
Zadania do poćwiczenia:
1. Pierwszy wyraz ciągu arytmetycznego wynosi -2, a różnica 5. Oblicz ósmy wyraz.
Poprawna odpowiedź: B
Dane: a1 = -2, r = 5, n = 8
Obliczenia: a8 = -2 + (8-1) · 5 = -2 + 7 · 5 = -2 + 35 = 33
2. Pierwszy wyraz ciągu arytmetycznego wynosi 10, a różnica -3. Oblicz piętnasty wyraz.
Poprawna odpowiedź: C
Dane: a1 = 10, r = -3, n = 15
Obliczenia: a15 = 10 + (15-1) · (-3) = 10 + 14 · (-3) = 10 – 42 = -32
TYP 2: Obliczanie sumy wyrazów (Sn)
Przykład: Oblicz sumę 20 początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego, w którym a1 = 2 i r=4.
- Zidentyfikuj dane: a1 = 2, r = 4, n = 20
- Określ cel: Obliczyć S20
- Wybierz wzór: Sn = (2a1 + (n-1) · r) / 2 · n
- Podstaw i oblicz: S20 = (2·2 + (20-1)·4) / 2 · 20 = (4 + 76) / 2 · 20 = 40 · 20 = 800
- Zapisz odpowiedź: Suma 20 początkowych wyrazów wynosi 800.
Zadania do poćwiczenia:
1. Oblicz sumę 10 początkowych wyrazów ciągu, w którym a1=7 i r=2.
Poprawna odpowiedź: A
Dane: a1 = 7, r = 2, n = 10
Obliczenia: S10 = (2·7 + (10-1)·2) / 2 · 10 = (14 + 18) / 2 · 10 = 32 / 2 · 10 = 16 · 10 = 160
TYP 3: Zadanie z trzema kolejnymi wyrazami
Przykład: Liczby x-2, 6, 12 są kolejnymi wyrazami ciągu arytmetycznego. Oblicz x.
- Zidentyfikuj wyrazy: a = x-2, b = 6, c = 12
- Określ cel: Obliczyć x
- Wybierz własność: b = (a+c) / 2
- Podstaw i rozwiąż równanie: 6 = (x-2 + 12) / 2 => 12 = x+10 => x = 2
- Zapisz odpowiedź: Wartość x wynosi 2.
Zadania do poćwiczenia:
1. Liczby 4, x+1, 10 są kolejnymi wyrazami ciągu arytmetycznego. Oblicz x.
Poprawna odpowiedź: D
Własność: x+1 = (4+10)/2
Obliczenia: x+1 = 14/2 => x+1 = 7 => x = 6