Diagramy Procentowe bez Tajemnic!
Twój przewodnik krok po kroku do rozwiązywania zadań.
Co to jest diagram procentowy i jak go czytać?
Pomyśl o diagramie procentowym jak o obrazkowej ankiecie. Zamiast pisać, że 50% osób lubi pizzę, pokazujemy to na rysunku. Najczęściej używamy do tego słupków – im wyższy słupek, tym większa wartość procentowa.
Diagram procentowy (słupkowy) pokazuje, jak jakaś całość (np. wszyscy uczniowie w klasie) dzieli się na mniejsze części. Diagramy mogą być pionowe (słupki rosną w górę) lub poziome (słupki idą w bok). Zasada odczytywania jest taka sama!
Jak czytać diagram? To proste!
- Spójrz na tytuł: Dowiesz się, o czym jest diagram.
- Sprawdź osie:
- Oś z kategoriami: Pokazuje, co porównujemy (np. jabłka, banany).
- Oś z wartościami: Pokazuje procenty (%).
- Przeczytaj legendę: Jeśli są różne kolory słupków, legenda wyjaśni, co każdy kolor oznacza.
Analiza zadań z kartki
Zadanie 1: Stopa bezrobocia
Pytanie: W ilu województwach w kwietniu 2009 roku stopa bezrobocia przekroczyła 9%?
Stopa bezrobocia w wybranych województwach
Krok 1: Zrozum diagram. Legenda mówi, że ciemniejszy, granatowy słupek to kwiecień. Interesują nas tylko te słupki.
Krok 2: Znajdź 9% na osi. Na osi poziomej odszukaj wartość 9%. Linie pomocnicze ułatwiają zobaczenie, które słupki są dłuższe.
Krok 3: Policz ciemne słupki z wartością powyżej 9%.
Czytając wartości z ciemnych słupków, znajdujemy 8 województw z wynikiem powyżej 9% (np. Zachodniopomorskie – 13%, Warmińsko-mazurskie – 16.5% itd.).
Zadanie 2: Sprzątanie Świata
Pytanie: Ile razy mniej zebrano papierów niż szmat?
Wyniki akcji “Sprzątanie Świata”
10%
METALE
25%
SZMATY
50%
PLASTIK
~18%
SZKŁO
20%
PAPIERY
Uwaga! To pytanie jest prawdopodobnie błędne.
Porównajmy PAPIERY (20%) i SZMATY (25%). Dzielenie 25/20 = 1.25, co nie pasuje do odpowiedzi. A co z metalami i plastikiem? PLASTIK (50%) i METALE (10%). Dzielimy: 50 / 10 = 5. To pasuje do odpowiedzi C.
Zadanie 4: Rodzeństwo
Pytanie: Jaki procent ankietowanych: a) ma tylko brata, b) ma brata i siostrę.
CZY MASZ RODZEŃSTWO?
45%
tak, mam brata
52%
tak, mam siostrę
15%
nie mam rodzeństwa
Krok 1 (pytanie a): Znajdź słupek “tak, mam brata”. Nad nim jest liczba 45%.
Krok 2 (pytanie b): Na diagramie nie ma odpowiedzi “mam brata i siostrę”. Ankieta była źle skonstruowana. Nie wiemy, ile osób z grupy “mam siostrę” ma JEDNOCZEŚNIE brata.
Zadanie 3: Oceny z polskiego
Pytanie: Przedstaw rozkład ocen z języka polskiego na prostokątnym diagramie procentowym.
Krok 1: Zbierz dane i oblicz brakujący procent.
Wszystkie oceny razem muszą dać 100%. Dodajemy te, które znamy: 12% + 35% + 28% + 19% = 94%. Brakuje 6% do 100% – to oceny niedostateczne.
Oceny z języka polskiego
12%
bdb
35%
db
28%
dst
19%
dop
6%
ndst
Nowe, fajne zadania dla Ciebie!
Zadanie 1: Ankieta Gier Komputerowych
W szkole przeprowadzono ankietę na temat ulubionych rodzajów gier. Wyniki przedstawiono na diagramie.
Ulubione rodzaje gier (ankieta – 100 uczniów)
40%
RPG
25%
Strategiczne
20%
Sportowe
15%
Wyścigowe
Pytania:
- O ile punktów procentowych więcej uczniów woli gry RPG od gier sportowych?
- Ile razy mniej uczniów wybrało gry wyścigowe niż strategiczne?
Zadanie 2: Twój Dzień z Telefonem
Ania sprawdziła, ile czasu spędza na różnych aplikacjach w telefonie. Jej wyniki (w procentach całego czasu przed ekranem) to:
- TikTok: 45%
- YouTube: 30%
- Instagram: 15%
- Inne (gry, wiadomości): ?
Zadania:
- Oblicz, jaki procent czasu Ania spędza na “Innych” aplikacjach.
- Narysuj dla Ani prosty diagram słupkowy przedstawiający jej wyniki.