diagramy procentowe

Jak Rozwiązywać Zadania z Diagramów Procentowych

Diagramy Procentowe bez Tajemnic!

Twój przewodnik krok po kroku do rozwiązywania zadań.

Co to jest diagram procentowy i jak go czytać?

Pomyśl o diagramie procentowym jak o obrazkowej ankiecie. Zamiast pisać, że 50% osób lubi pizzę, pokazujemy to na rysunku. Najczęściej używamy do tego słupków – im wyższy słupek, tym większa wartość procentowa.

Diagram procentowy (słupkowy) pokazuje, jak jakaś całość (np. wszyscy uczniowie w klasie) dzieli się na mniejsze części. Diagramy mogą być pionowe (słupki rosną w górę) lub poziome (słupki idą w bok). Zasada odczytywania jest taka sama!

Jak czytać diagram? To proste!

  1. Spójrz na tytuł: Dowiesz się, o czym jest diagram.
  2. Sprawdź osie:
    • Oś z kategoriami: Pokazuje, co porównujemy (np. jabłka, banany).
    • Oś z wartościami: Pokazuje procenty (%).
  3. Przeczytaj legendę: Jeśli są różne kolory słupków, legenda wyjaśni, co każdy kolor oznacza.

Analiza zadań z kartki

Zadanie 1: Stopa bezrobocia

Pytanie: W ilu województwach w kwietniu 2009 roku stopa bezrobocia przekroczyła 9%?

Stopa bezrobocia w wybranych województwach

Zachodniopomorskie
14%
13%
Wielkopolskie
8.5%
8%
Warmińsko-mazurskie
17.5%
16.5%
Świętokrzyskie
13.5%
12.5%
Śląskie
8.5%
7.5%
Podlaskie
12%
11%
Podkarpackie
14.5%
13.5%
Opolskie
12.5%
11.5%
Mazowieckie
7.5%
7%
Małopolskie
8%
7.5%
Łódzkie
10.5%
10%
Lubuskie
14%
13%
Lubelskie
11.5%
11%
Kujawsko-pomorskie
15.5%
14.5%
Dolnośląskie
11%
10.5%
0%3%6%9%12%15%18%
Marzec 2009
Kwiecień 2009

Krok 1: Zrozum diagram. Legenda mówi, że ciemniejszy, granatowy słupek to kwiecień. Interesują nas tylko te słupki.

Krok 2: Znajdź 9% na osi. Na osi poziomej odszukaj wartość 9%. Linie pomocnicze ułatwiają zobaczenie, które słupki są dłuższe.

Krok 3: Policz ciemne słupki z wartością powyżej 9%.

Czytając wartości z ciemnych słupków, znajdujemy 8 województw z wynikiem powyżej 9% (np. Zachodniopomorskie – 13%, Warmińsko-mazurskie – 16.5% itd.).

Odpowiedź: W 8 województwach bezrobocie przekroczyło 9%. (Odp. C)

Zadanie 2: Sprzątanie Świata

Pytanie: Ile razy mniej zebrano papierów niż szmat?

Wyniki akcji “Sprzątanie Świata”

0%10%20%30%40%50%60%

10%

METALE

25%

SZMATY

50%

PLASTIK

~18%

SZKŁO

20%

PAPIERY

Uwaga! To pytanie jest prawdopodobnie błędne.

Porównajmy PAPIERY (20%) i SZMATY (25%). Dzielenie 25/20 = 1.25, co nie pasuje do odpowiedzi. A co z metalami i plastikiem? PLASTIK (50%) i METALE (10%). Dzielimy: 50 / 10 = 5. To pasuje do odpowiedzi C.

Odpowiedź (zakładając błąd w treści i porównanie plastiku do metali): Zebrano 5 razy mniej metali niż plastiku. (Odp. C)

Zadanie 4: Rodzeństwo

Pytanie: Jaki procent ankietowanych: a) ma tylko brata, b) ma brata i siostrę.

CZY MASZ RODZEŃSTWO?

45%

tak, mam brata

52%

tak, mam siostrę

15%

nie mam rodzeństwa

Krok 1 (pytanie a): Znajdź słupek “tak, mam brata”. Nad nim jest liczba 45%.

Krok 2 (pytanie b): Na diagramie nie ma odpowiedzi “mam brata i siostrę”. Ankieta była źle skonstruowana. Nie wiemy, ile osób z grupy “mam siostrę” ma JEDNOCZEŚNIE brata.

Odpowiedź: a) 45% ma (tylko) brata. b) Na podstawie tego diagramu nie można odpowiedzieć na to pytanie.

Zadanie 3: Oceny z polskiego

Pytanie: Przedstaw rozkład ocen z języka polskiego na prostokątnym diagramie procentowym.

Krok 1: Zbierz dane i oblicz brakujący procent.

Wszystkie oceny razem muszą dać 100%. Dodajemy te, które znamy: 12% + 35% + 28% + 19% = 94%. Brakuje 6% do 100% – to oceny niedostateczne.

Krok 2: Narysuj diagram.

Oceny z języka polskiego

12%

bdb

35%

db

28%

dst

19%

dop

6%

ndst

Nowe, fajne zadania dla Ciebie!

Zadanie 1: Ankieta Gier Komputerowych

W szkole przeprowadzono ankietę na temat ulubionych rodzajów gier. Wyniki przedstawiono na diagramie.

Ulubione rodzaje gier (ankieta – 100 uczniów)

40%

RPG

25%

Strategiczne

20%

Sportowe

15%

Wyścigowe

Pytania:

  1. O ile punktów procentowych więcej uczniów woli gry RPG od gier sportowych?
  2. Ile razy mniej uczniów wybrało gry wyścigowe niż strategiczne?

Zadanie 2: Twój Dzień z Telefonem

Ania sprawdziła, ile czasu spędza na różnych aplikacjach w telefonie. Jej wyniki (w procentach całego czasu przed ekranem) to:

  • TikTok: 45%
  • YouTube: 30%
  • Instagram: 15%
  • Inne (gry, wiadomości): ?

Zadania:

  1. Oblicz, jaki procent czasu Ania spędza na “Innych” aplikacjach.
  2. Narysuj dla Ani prosty diagram słupkowy przedstawiający jej wyniki.